Wat is een CLT nou eigenlijk echt?

De Community Land Trust (CLT) is ontstaan in de VS, en wordt nu in België toegepast, vooral in Brussel en Gent. En daarnaast in Engeland. Zie ook de post over CLT in het buitenland.

 Afbeelding; John Davis

Afbeelding; John Davis

 

Huishoudens met een laag inkomen hebben in de steden te maken met te weinig beschikbare sociale huurwoningen en fors stijgende huizenprijzen. Een CLT voorziet voor hen in betaalbare huisvesting in de koopsector.

Een CLT is een vereniging met gemengde eigendom als basis. De CLT doet grondaankopen met overheidssubsidies en blijft grondeigenaar. In een CLT wordt grond dus niet als speculatiemiddel gebruikt, maar om in de behoeften van de bewoners te voorzien.

Eigen investeringen in de woning krijgt de koper terug, evenals een deel van de meerwaarde, maar wel met een prijsplafond. De woning kan worden geërfd door bijv. de kinderen. Bij doorverkoop van de woning blijft de prijs laag, want, zoals gezegd, is geregeld dat er geen speculatie is. Daardoor blijft de woning generaties lang betaalbaar. Voor de overheid is het model mogelijk interessant omdat het een antwoord biedt op uitdagingen die hoog op de agenda staan, zoals duurzame ontwikkeling en goed bestuur, en omdat het de mogelijkheid biedt om permanent betaalbare woningen te creëren via een – in vergelijking met andere modellen – beperkte investering.

Kenmerken:

  1. De CLT is een ledenvereniging. Iedere eigenaar is lid, en geïnteresseerden kunnen ook lid worden. Er zijn drie soorten leden: bewoners/eigenaars, overheid, buurt/middenveld. Ieder heeft 1/3 van de beslissingsmacht. Aspirant bewoners worden lid, sparen en denken mee bij de realisatie. De gedachte is gebaseerd op een gedeelde sociale verantwoordelijkheid. Het doel is de hele gemeenschap te betrekken bij de trust.
  2. Iedere trust is gebonden aan een afgebakend gebied, een territorium.
  3. De gemeenschap bestuurt de trust; inspraak en medezeggenschap ligt vast in de structuur van de vereniging.
  4. De grond blijft voor altijd in eigendom van de trust, huizen komen ter beschikking van de bewoners via erfpacht. Het eerste wat een trust dus moet doen is grond verwerven (of grond met huizen er op die indien nodig worden gerenoveerd).
  5. Blijvende betaalbaarheid. Bij aankoop krijgen bewoners een korting op de marktwaarde (in België premie genoemd). Bij verhuizing wordt de korting terugbetaald en wordt de winst verdeeld. De CLT koopt de woning in beginsel terug bij verhuizing.
  6. Blijvende verantwoordelijkheid van de CLT voor grond en mensen. De CLT ziet er bijv. op toe dat er niet (onder-)verhuurd wordt en bemiddelt bij problemen. (let op, bij appartementensplitsing is verhuur in principe wel toegestaan).
Joris Kramer